Υδροθεραπεία σε παιδιά με εγκεφαλική παράλυση

Ο όρος εγκεφαλική παράλυση (Ε.Π.) αναφέρεται σε μια ομάδα παθήσεων, στις οποίες υπάρχουν διαταραχές της ανάπτυξης της κίνησης ή στάσης που οφείλονται σε βλάβη εκείνων των περιοχών του εγκεφάλου που ελέγχουν τη λειτουργία των μυών και προκαλούν την παθολογική δραστηριότητά τους. Τα αίτια είναι λοίμωξη, εγκεφαλική αιμορραγία, περιγεννητική ασφυξία, τραυματισμός του κρανίου κατά ή μετά τη γέννηση. Υπάρχουν 3 μορφές της εγκεφαλικής παράλυσης ,η σπαστική μορφή, η δυστονική (εξωπυραμιδική αθέτωση) και η ατονική (αταξία). 

Η άσκηση στο νερό είναι μια ελκυστική μορφή άσκησης για τα παιδιά με εγκεφαλική παράλυση. Η πλευστότητα του νερού μειώνει την επίδραση της βαρύτητας και παρέχει αυξημένη υποστήριξη της σωστής θέσης . Αυτά τα χαρακτηριστικά μπορούν να επιτρέψουν στα παιδιά με Ε.Π. να ασκηθούν στο νερό με περισσότερη ελευθερία απ’ ότι στην ξηρά. Οι ανθεκτικές δυνάμεις της πλευστότητας και της έλξης επιτρέπουν ποικίλες αερόβιες δραστηριότητες και δραστηριότητες δύναμης που μπορούν να τροποποιηθούν εύκολα για να διευκολύνουν ένα ευρύ φάσμα κινητικών ικανοτήτων των παιδιών με Ε.Π.

Ένα ακόμη όφελος της άσκησης στο νερό είναι τα μειωμένα επίπεδα φόρτισης των αρθρώσεων, παρέχοντας ένα ευχάριστο περιβάλλον για τα παιδιά με ασταθείς αρθρώσεις. Παρά τα θεωρητικά οφέλη της άσκησης στο νερό για τα παιδιά με Ε.Π, λίγη έρευνα έχει γίνει για τις επιδράσεις της. Αν και οι μελέτες που περιγράφουν τις επιδράσεις της θεραπείας στο νερό υπάρχουν, λίγες μελέτες έχουν αξιολογήσει τα αποτελέσματα άσκησης στο νερό. Πρόσθετη έρευνα απαιτείται για να αξιολογηθούν οι επιδράσεις διαφορετικών διαρκειών, εντάσεων, και συχνοτήτων της άσκησης στο νερό για τα επίπεδα φυσικής κατάστασης των παιδιών με το Ε.Π. 

Η κατάλληλη θερμοκρασία του νερού για θεραπευτικούς σκοπούς θεωρείται στους 33-35° C. Με την εμβύθιση του ασθενούς σε ζεστό νερό σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες χαρακτηριστικές ιδιότητες του νερού προάγεται η μυϊκή χαλάρωση, μειώνεται ο μυϊκός σπασμός και η σπαστικότητα, ενώ μειώνεται η ευαισθησία στον πόνο διευκολύνοντας έτσι την επίτευξη των στόχων της αποκατάστασης.

Θεραπευτικά οφέλη της Υδροθεραπείας

• Προάγει τη μυϊκή χαλάρωση
• Μειώνει την ευαισθησία στον πόνο
• Μειώνει το μυϊκό σπασμό και την σπαστικότητα
• Αυξάνει την ευκολία κίνησης της άρθρωσης βελτιώνοντας και
διατηρώντας την τροχιά των δύσκαμπτων αρθρώσεων
• Ειδικές θεραπευτικές ασκήσεις μπορούν να ξεκινήσουν πιο γρήγορα επισπεύδοντας τον χρόνο της αποκατάστασης και προλαμβάνοντας επιπλοκές
• Αυξάνει τη μυϊκή δύναμη στις περιπτώσεις υπερβολικής αδυναμίας
• Μειώνει τις βαρυτικές δυνάμεις 

• Βελτιώνει την περιφερική και λεμφική κυκλοφορία συμβάλλοντας έτσι στην απορρόφηση οιδημάτων και αιματωμάτων
• Βελτιώνει την κιναισθησία του σώματος και την σταθερότητα του κορμού

• Βελτιώνει το ηθικό και την αυτοπεποίθηση του ασθενούς 

• Βοηθά στην απόκτηση της ισορροπίας και βελτιώνει την νευρομυική συναρμογή διευκολύνοντας την λειτουργική αποκατάσταση και ανεξαρτητοποίηση του ασθενούς.

Halliwick Method

Το 1949 οι James και Phyl McMillan ανέπτυξαν το σύστημα Halliwick για να διδάξουν κολύμβηση σε άτομα με αναπηρίες. Ο James Mc Millan ήταν μηχανικός και δάσκαλος κολύμβησης και προπονητής. Η κατανόηση των αρχών της υδροστατικής και υδροδυναμικής, του επέτρεψε να συνειδητοποιήσει τα προβλήματα ισορροπίας και κίνησης στο νερό, που βιώνοντας από άτοκα µε βαριές αναπηρίες. Ο Mc Millan και η σύζυγός του Phyl εργάστηκαν µε κορίτσια µε αναπηρίες από το σχολείο Halliwick στο Βόρειο Λονδίνο και αυτό το σχολείο έδωσε το όνομα του στη Μέθοδο.. Ξεκίνησε με βασικό σκοπό να βοηθήσει τα άτομα με ειδικές ανάγκες να αποκτήσουν ανεξαρτησία και να μπορούν να κολυμπούν με ασφάλεια 

Η μέθοδος δίνει έμφαση στις ικανότητες του ασθενούς μέσα στο νερό και όχι στις ανικανότητές του πάνω στη γη. Ο ασθενής συγκρατείται από τον φυσιοθεραπευτή και ισορροπεί στο νερό ενώ προοδευτικά ελευθερώνεται με σκοπό να εκπαιδευτεί στην ισορροπία και τον έλεγχο της στάσης του σώματος του. Ο Θεραπευτής συστηματικά προσθέτει στο πρόγραμμα πιο πολύπλοκες και στροφικές κινήσεις με σκοπό να εκπαιδεύσει τον ασθενή στο κολύμπι και να τον βοήσει στον νευρομυικό συντονισμό των κινήσεων του. 

Ο κανονισμός αυτής της θεραπευτικής μεθόδου περιλαμβάνει τα εξής 10 σημεία.

1. Ψυχολογική – πνευματική προσαρμογή (έλεγχος αναπνοής), χαλάρωση.
2. Έλεγχος των τοξοειδών και περιστροφικών κινήσεων.
3. Έλεγχος των εγκαρσίων και περιστροφικών κινήσεων.
4. Έλεγχος των κατά μήκους περιστροφικών κινήσεων.
5. Έλεγχος των συνδυασμένων περιστροφικών κινήσεων με ταυτόχρονη διατήρηση της ισορροπίας.
6. Ασκήσεις ώθησης και χαλάρωσης.
7. Ισορρόπηση κατά την διάρκεια ήρεμης στάσης.
8. Κολύμβηση σε δύνες.
9. Εκτέλεση απλών εμπρόσθιων κινήσεων, εκτέλεση εκτεταμένων εμπρόσθιων κινήσεων.
10. Εκμάθηση αυτόνομης κολύμβησης – χαλάρωσης.

Συμπερασματικά, σαν μορφή θεραπείας, η άσκηση μπορεί να ωφελήσει τα παιδιά με το Ε.Π βελτιώνοντας την μυϊκή δύναμη, την καρδιαγγειακή λειτουργία, και την βελτίωση των αδρών κινητικών δεξιοτήτων. Η άσκηση στο νερό είναι μια ελκυστική μορφή άσκησης για τα παιδιά με το Ε.Π λόγω των μοναδικών ιδιοτήτων του νερού που μπορούν να μειώσουν τους κινδύνους που συνδέονται με την φόρτιση των αρθρώσεων, και μπορούν να επιτρέψουν σε ένα παιδί στο να συμμετέχει ευκολότερα σε πιο έντονες δυναμικές και αερόβιες δραστηριότητες από τη από την άσκηση στην ξηρά.

Αναφορές:

Association of Swimming Therapy (1992). Swimming for People with Disabilities. London, UK:
A.C. Black..

Grosse, S. (2005) Halliwick techniques: enhancing aquatics for individuals with disabilities.
American Journal of Recreation Therapy, 4(2), 7-12. 

Μέθοδο Halliwick

Οι κολυμβητές εκπαιδεύονται ένας προς έναν, εκπαιδευτής και κολυμβητής, μέχρις ότου επιτευχθεί η απόλυτη ανεξαρτησία. Το ζεύγος εκπαιδευτής - κολυμβητής γίνεται µία μονάδα σε µία ομαδική δραστηριότητα, ώστε ο κολυμβητής να κερδίζει τα πλεονεκτήματα της κοινωνικής αλληλεπίδρασης µε τους όμοιους του, ενώ ταυτόχρονα απολαμβάνει τη διακριτική, αλλά συνεχή επίβλεψη του ιδιαίτερου εκπαιδευτή του.

Μέσω των παιχνιδιών, που είναι κατάλληλα για την ηλικία και τις δυνατότητές τους, οι ομάδες ενημερώνονται για τις ιδιότητες και την συμπεριφορά του νερού και μαθαίνουν πώς να ελέγχουν τα δικά τους προβλήματα ισορροπίας.

Η παρεχόµενη σωστή υποστήριξη από τον εκπαιδευτή επιτρέπει στον κολυμβητή να αποκτήσει εμπειρίες κίνησης που ίσως να µην έχει δοκιμάσει στο έδαφος. Αφού επιτευχθεί η αρχική νοητική προσαρμογή στο νερό και μαθευτούν οι αρχές του ελέγχου της ισορροπίας, οι κολυμβητές φτάνουν σε ένα επίπεδο που είναι προετοιµασµένοι να απεξαρτηθούν από την επαφή του εκπαιδευτή. Τώρα, ίσως για πρώτη φορά στη ζωή τους, μπορούν να βιώσουν την απόλυτη ανεξαρτησία της κίνησης.

Οι κολυμβητές διδάσκονται πώς να διατηρήσουν µια ασφαλή θέση αναπνοής, πως να ανακτήσουν αυτή τη θέση από άλλη θέση και πως να ελέγχουν την εκπνοή όταν το πρόσωπο είναι µέσα στο νερό.

Εξοικειώνονται µε όλες τις πιθανές περιστροφές του σώματος και μαθαίνουν πώς να αρχίζουν, να ελέγχουν και να σταματούν αυτές τις περιστροφές όταν θέλουν.

Η δύναμη της άνωσης, ο στροβιλισμός και η αντίσταση στη κίνηση µελετώνται, μαζί µε τις επιδράσεις του µετάκεντρου. Το αποτέλεσμα είναι ένας ασφαλής κολυμβητής του οποίου η αυτοπεποίθηση βασίζεται τόσο στην ορθή γνώση του νερού όσο και στη δυνατότητα να ελέγχει τις κινήσεις του μέσα στο νερό.



ιστορία της μεθόδου..

Το 1949 οι James και Phyl McMillan ανέπτυξαν το σύστημα Halliwick για να διδάξουν κολύμβηση σε άτομα με αναπηρίες. Ο James Mc Millan ήταν μηχανικός και δάσκαλος κολύμβησης και προπονητής. Η κατανόηση των αρχών της υδροστατικής και υδροδυναμικής, του επέτρεψε να συνειδητοποιήσει τα προβλήματα ισορροπίας και κίνησης στο νερό, που βιώνοντας από άτοκα µε βαριές αναπηρίες. Ο Mc Millan και η σύζυγός του Phyl εργάστηκαν µε κορίτσια µε αναπηρίες από το σχολείο Halliwick στο Βόρειο Λονδίνο και αυτό το σχολείο έδωσε το όνομα του στη Μέθοδο.

Ο πρώτος όμιλος κολύμβησης, οι "Πιγκουΐνοι του Halliwick" (Halliwick Penguins), ιδρύθηκε το 1950 και δεχόταν άτοκα µε διάφορες μορφές κινητικής, νοητικής και αισθητηριακής δυσλειτουργίας. Ήταν µια αμιγής εθελοντική ομάδα: γονείς, συγγενείς και φίλοι των κολυμβητών εκπαιδεύονταν ως εκπαιδευτές και βοηθοί. Ο Oργανισµός Θεραπευτικής Κολύμβησης (αργότερα ονομάσθηκε Οργανισμός Θεραπευτικής Κολύμβησης Halliwick) ιδρύθηκε το 1952. Το Μέθοδος Halliwick επεκτάθηκε σε όλη την Βρετανία, ο Mac κλήθηκε στην ηπειρωτική Ευρώπη να επεκτείνει το έργο δίνοντας διαλέξεις σε πολλές άλλες χώρες.

Για αρκετό χρονικό διάστηκα η μέθοδος συνεχιζόταν σε ψυχαγωγικού τύπου κολυμβητικούς ομίλους. Ωστόσο, οι επαγγελματίες του χώρου σύντομα αντιλήφθηκαν ότι το Σύστημα Halliwick θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί θεραπευτικά, έτσι ομάδες Halliwick δημιουργηθήκαν σε νηπιαγωγεία, ειδικά σχολεία, κέντρα εκπαίδευσης για άτομα µε μαθησιακές δυσκολίες και νοσοκομεία.

Ο James Mc Millan πέθανε το 1994, Ενώ ετοιμαζόταν να λανσάρει τον Διεθνή Οργανισμό Halliwick. Σκοπός του για το Διεθνή Οργανισμό ήταν η ακόμα μεγαλύτερη επέκταση του Συστήματος Halliwick και των μεθόδων του. Ο Διεθνής Οργανισμός Halliwick ιδρύθηκε το 1994. Η Phyl Mac Millan απεβίωσε το 2003. Ως το θάνατο της, είχε ενεργό ανάμειξη τόσο στο Διεθνή Οργανισμό, όσο και στον Κολυμβητικό Όμιλο "Πιγκουΐνοι του Halliwick".


www.halliwickingreece.blogspot.com